تقاضای برق جهانی شتاب می‌گیرد؛ شبکه‌ها در برابر شوک‌های اخیر سازگار می‌شوند

تقاضای برق جهانی اکنون با وجود تلاطم‌های بازار انرژی نسبت به سال گذشته با سرعت بیشتری در حال رشد است. گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نشان می‌دهد که تقاضای برق جهانی در سال 2026 به میزان 3.6 درصد و در سال 2027 به 3.8 درصد افزایش خواهد یافت و مصرف به 30,700 تراوات-ساعت در سال 2027 خواهد رسید، در مقایسه با 28,600 تراوات-ساعت در سال 2025.

وقفه‌های اخیر در جریان LNG از طریق تنگه هرمز قیمت‌های گاز طبیعی را در آسیا و اروپا به بالاترین سطوح از بحران انرژی 2022-23 رسانده و اجرای برخی اقدامات برای کاهش مصرف در برخی مناطق را به همراه داشته است. با وجود این، سیستم‌های برق تا کنون با این شوک کنار آمده‌اند و عرضه LNG اضافی—به ویژه از آمریکای شمالی—به تسهیل تنگنای بازار کمک کرده است. با این حال، افزایش قیمت گاز باعث سوخت‌گیری از گاز به سوی زغال‌سنگ در چندین کشور آسیایی و اروپایی شده است. از سوی دیگر، رشد تولید برق از منابع تجدیدپذیر به تنوع‌بخشی عرضه و تقویت امنیت انرژی کمک کرده است.

سازمان‌ها گزارش می‌دهند که تجدیدپذیرها در سال 2026 به بزرگ‌ترین منبع تولید برق جهان تبدیل خواهند شد و پس از رسیدن به تعادلی با زغال سنگ در سال 2025، سهم آن تا سال 2027 به 37 درصد خواهد رسید. تولید برق از خورشید در دو سال آینده با رشدی بیش از 8 درصد ادامه می‌یابد و انتظار می‌رود در 2026 حدود 600 تراوات-ساعت بر تولید جهانی افزوده و همان رونق رکوردی سال 2025 تکرار شود، با پیش‌بینی افزایش مشابه در 2027. اقتصادهای بزرگ جهان نیز شاهد رشدی قابل توجه در مصرف برق خواهند بود؛ به طوری که چین با 5.5% در 2026، هند با 7% پس از ضعف 2025، و آمریکا و اتحادیه اروپا با حدود 2% رشد روبه‌رو خواهند بود. در مقابل، هزینه‌های بالای سوخت و اختلالات عرضه، مصرف برق را در بازارهای LNG-نصب آسیایی مانند پاکستان و بنگلادش تحت فشار قرار داده است. همچنین، بازارها با احتمال وقوع قیمت‌های منفی در بازارهای wholesale روبه‌رو می‌شوند که نشانه‌ای از کمبود انعطاف‌پذیری در سیستم است و اهمیت ذخیره‌سازی باتری و پاسخ به تقاضا را برای حفظ قابلیت اعتماد شبکه افزایش می‌دهد. از منظر زیست‌محیطی، مصرف دی‌اکسید کربن از برق در جهان در سال 2026 حدوداً 1% افزایش می‌یابد و در 2027 ثابت می‌ماند؛ در حالی که رشد مداوم نیروگاه‌های تجدیدپذیر و افزایش شدید نیروگاه‌های هسته‌ای می‌تواند از افزایش بیشتر انتشار جلوگیری کند.

نکات کلیدی

• رشد تقاضای برق جهانی به 3.6% در 2026 و 3.8% در 2027 می‌رسد و مصرف به 30,700 تراوات-ساعت در 2027 می‌رسد (از 28,600 تراوات-ساعت در 2025).
• خطوط LNG متأثر از تنگه هرمز به افزایش قیمت گاز در آسیا و اروپا منجر شده و برخی کشورها مصرف را کاهش داده‌اند؛ با این حال عرضه LNG اضافی به آرام‌سازی بازار کمک کرده است.
• سهم انرژی‌های تجدیدپذیر از برق جهان به 37% در 2027 می‌رسد و 2026 به بزرگ‌ترین منبع تولید برق تبدیل می‌شود؛ خورشید با رشد قوی، 600 تراوات-ساعت افزایش در 2026 خواهد داشت.
• در نشست اقتصادهای بزرگ چین، هند، آمریکا و اتحادیه اروپا رشد مصرف برق پیش‌بینی می‌شود (چین 5.5%، هند 7%، آمریکا و EU≈2%) و پاکستان و بنگلادش با فشارهای قیمت و عرضه روبه‌رو خواهند بود.
• قیمت‌های wholesale شاهد فشارهای افزایشی در برخی بازارها و احتمال وجود قیمت‌های منفی در بازارهای با توسعۀ تولید انرژی‌های تجدیدپذیر است؛ لزوم انعطاف‌پذیری شبکه با ذخیره‌سازی و پاسخ به تقاضا به‌طور فزاینده‌ای ضروری می‌شود.

منبع خبر: iea_org

#رشد_تقاضای_برق #انرژی_پاک #انرژی_های_نوین #فناوری_های_انعطاف_پذیر